आजच्या काळात ऑनलाइन शिक्षणाचा कल खूप वाढला आहे. वेबसाईट, ॲप आणि यूट्यूबच्या माध्यमातून लाईव्ह व्हिडिओ क्लासेस, प्री-रेकॉर्डेड व्हिडिओ क्लासेस, स्लाइड्स, पीडीएफच्या माध्यमातून ऑनलाइन शिक्षण दिले जात आहे. शिक्षक आणि विद्यार्थी यांचा थेट संबंध येत नाही. मुले त्यांच्या घरी राहून विविध अभ्यासक्रमांचे शिक्षण घेऊ शकतात. त्यामुळे आजच्या आधुनिक शैक्षणिक तंत्रज्ञान म्हणजेच आज तुम्हाला ऑनलाइन शिक्षणाचे फायदे आणि तोटे या लेखाच्या माध्यमातून सांगणार आहेत.
ऑनलाइन शिक्षण म्हणजे संगणक किंवा मोबाईल आधारित इंटरनेट संबंधित शिक्षण. इंटरनेट/नेटवर्क एज्युकेशनच्या माध्यमातून तुम्ही थेट व्हिडीओ क्लासेस, प्री-रेकॉर्डेड व्हिडीओ क्लासेस, स्लाइड्स, ऑनलाइन टेस्ट किंवा पीडीएफद्वारे संगणक किंवा मोबाईलच्या मदतीने घरी बसून ऑनलाइन शिक्षण घेऊ शकता. यामध्ये व्हिडिओ आणि ऑडिओद्वारे शिक्षण दिले जाते. शिक्षकांचा मुलांशी थेट संबंध नसतो. मुले त्यांच्या घरीच असतात आणि शिक्षकही त्यांच्या घरीच असतात.
इंटरनेट आधारित ऑनलाइन शिक्षणाद्वारे तुम्ही कोणत्याही अभ्यासक्रमाचा अभ्यास करू शकता किंवा कोणत्याही स्पर्धा परीक्षेची तयारी करू शकता. आजच्या काळात अनेक शैक्षणिक संस्था वेबसाइट्स, ॲप्स आणि यूट्यूबवर विविध अभ्यासक्रम आणि स्पर्धा परीक्षांची तयारी करू शकता. सध्या अनेक
संस्था मोफत ऑनलाइन शिक्षण देत आहेत. त्यामुळे काही संस्था ऑनलाइन सशुल्क अभ्यासक्रमाद्वारे शिक्षण देत आहेत.
हेही वाचा.. 12 वी नंतर पुढे काय?
ऑनलाइन क्लास कसा असतो?
ऑनलाइन क्लास म्हणजे थेट व्हिडिओ क्लास, प्री-रिकोड केलेले व्हिडिओ क्लास, ऑनलाइन चाचण्या, स्लाइड्स आणि PDF आधारित शिक्षण.
लाइव्ह व्हिडीओ क्लासेसमध्ये शिक्षकाला जे काही शिकवायचे आहे ते ते थेट ऑनलाइन शिकवतात. जेव्हा क्लास घ्यायचा असतो तेव्हा ते थेट येऊन क्लास घेतात.
प्री-रेकॉर्ड केलेल्या व्हिडिओ क्लासमध्ये, शिक्षक व्हिडिओ आधीच तयार करतात आणि क्लासच्या वेळेत व्हिडिओ प्रकाशित करतात.
शिक्षक स्लाइड्सद्वारे पॉवर पॉइंटमध्ये क्लास घेत असतात. स्लाइड्सद्वारे ऑनलाइन क्लास घेण्यासाठी, पॉवरपॉईंटमध्ये स्क्रिप्ट तयार करून घ्यावी लागते आणि अँनिमेशन बनवावे लागते आणि नंतर व्हिडिओ रेकॉर्ड करावा लागतो. त्यानंतर तो व्हिडिओ सोशल मीडियावर प्रसिद्ध केला जातो.
ऑनलाइन शिक्षणाचे फायदे ? (Advantages of online education in Marathi )
सध्या ऑनलाइन शिक्षण घरबसल्या मिळत आहे. कोणत्याही शाळा, महाविद्यालयात किंवा संस्थेत जाण्याची गरज नाही. त्यामूळे कधीही, कुठेही जेव्हा वेळ उपलब्ध असेल तेव्हा क्लास जॉईन केला जाऊ शकतो. उदाहरणार्थ, प्रवास करताना, स्वयंपाक करताना किंवा स्वयंपाकघरात जेवताना किंवा तुम्ही आजारी असाल तर, तुम्ही बरे झाल्यावर रेकॉर्ड केलेला व्हिडिओ पाहू शकता.
ऑनलाइन शिक्षणात वेळ तर वाचतोच, सोबतच त्यातील शिक्षणामध्येही विविधता असते. यामध्ये व्हिडिओ, ऑडिओ, अँनिमेशनच्या माध्यमातून शिक्षण दिले जात असल्यामुळे मुलांना कोणताही विषय लवकर समजतो.
ऑनलाइन शिक्षणात गुगल क्लासरूमच्या माध्यमातून मुलांना हवे तेव्हा त्यांच्या शिक्षकांशी संपर्क साधता येतो आणि त्यांच्या समस्या शिक्षकांना सांगता येतात
हे शिक्षण मनोरंजक आणि संवादात्मक असते. यामुळे मुले अभ्यासात अधिक लक्ष देतात.
ऑनलाइन क्लासद्वारे, विद्यार्थ्यांना जगातील सर्वोत्तम विद्यापीठ/संस्थेतील सर्वोत्तम शिक्षकांकडून ज्ञान मिळवण्याची संधी मिळू शकते.
सध्या ऑनलाइन शिक्षणामुळे देशातील कठीण स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणे सोपे झाले आहे.
एसएससी, बँकिंग, रेल्वे, आयआयटी, एनईईटी, यूपीएससी आणि टीईटी परीक्षांची तयारी करणे अधिक सोपे झाले आहे.
त्यामुळे ग्रामीण भागातील मुलेही स्पर्धा परीक्षांची सहज तयारी करू शकत असून, देशातील सर्वोत्कृष्ट सरकारी पदापर्यंत झेप घेत आहेत.
मित्रानो हवं तेव्हा ऑनलाईन शिक्षण घेता येतं, यासाठी तुम्हाला कुठेही जाण्याची गरज नसते. एक मोबाईल किंवा संगणक आणि इंटरनेट कनेक्शन एवढीच गरज असते.
ऑनलाइन शिक्षणाच्या माध्यमातून मुले घरात राहूनच विविध अभ्यासक्रमांचे शिक्षण घेत आहेत.
कोर्स करण्यासाठी कोणत्याही इन्स्टिट्यूट/कॉलेजमध्ये जाण्याची गरज नाही.
सर्व प्रकारच्या स्पर्धा परीक्षांशी संबंधित अभ्यासक्रम ऑनलाइन उपलब्ध आहेत.
जेव्हा जेव्हा तुम्हाला वेळ मिळेल आणि अभ्यास करावासा वाटेल तेव्हा तुम्ही इंटरनेट कनेक्शनच्या मदतीने मोबाईल किंवा कॉम्प्युटरवर ऑनलाइन अभ्यास करू शकता.
यामुळे प्रवासाच्या वेळेची बचत होत आहे.
यासोबतच, जेव्हा तुम्हाला त्या विषयाचा अभ्यास करायचा असेल तेव्हा तुम्ही त्या विषयाचा अभ्यास करू शकता, कारण अभ्यासक्रमाची नोंद ऑनलाइन शिक्षणात केली जाते.
हेही वाचा.. 10 वी नंतर हे कोर्स करा आणि हमखास नोकरी मिळवा !
ऑनलाइन शिक्षणाचे तोटे (Disadvantages of Online Education in Marathi)
यामुळे मुलाची सर्जनशील क्षमता कमी होत आहे. विद्यार्थ्यांना इंटरनेटवरून कोणत्याही प्रश्नाचे उत्तर सहज मिळू शकते, त्यामुळे विद्यार्थी कोणत्याही विषयाचा अभ्यास करताना फारसा विचार करत नाहीत. त्यामुळे मुलांची सर्जनशील क्षमता कमी होत आहे.
हे शिक्षण प्रत्येकाला शक्य नाही. ऑनलाइन शिक्षण हे इंटरनेटवर आधारित आहे. यासाठी मोबाईल, कॉम्प्युटर यासारखी उपकरणे लागतात, जी बरीच महाग असतात.
महाग असल्यामुळे, प्रत्येकाकडे ही उपकरणे उपलब्ध होऊ शकत नाहीत त्यामुळे प्रत्येकाला ऑनलाइन शिक्षण घेता येत नाही.
इंटरनेट कनेक्शनच्या समस्येमुळे अनेक वेळा ऑनलाइन क्लास फेल होतात.
शाळेचे वातावरण उपलब्ध नसल्याने काही मुलांना ऑनलाइन शिक्षण हवेसे वाटत नाही.
डिजिटल शिक्षणामुळे मुले आळशी होत आहेत. कोणताही प्रश्न पडला तरी त्याचे उत्तर नेटवर शोधून मिळू शकते. पुस्तकांचा अभ्यास करावा लागत नाही.
ऑनलाइन शिक्षण तणावपूर्ण आहे.
ऑनलाइन वर्गाचे दहा-पंधरा मिनिटांचे व्हिडिओ पाहून मुले सोशल मीडियाच्या मनोरंजक साइट्सवर जातात.
ऑनलाइन शिक्षणामुळे शारीरिक आणि मानसिक आरोग्यावर दुष्परिणाम होत आहेत.
संगणक, मोबाईल जास्त वेळ वापरल्याने डोळ्यांच्या समस्या निर्माण होत आहेत.
विज्ञानाचे व्यावहारिक शिक्षण, शारीरिक शिक्षण, डिझायनिंग, हस्तकला, वादन (गिटार, तबला, ढोलक) इत्यादी अभ्यासक्रम ऑनलाइन शिक्षणाद्वारे शिकवता येत नाहीत.
ऑनलाइन शिक्षण मुलांना वास्तविक जगापासून दूर ठेवत आहे.
त्यामुळे शाळेतील वातावरण मुलांना अनुभवता येत नाही.
लहान मुलांसाठी ऑनलाइन शिक्षण म्हणजे केवळ वेळेचा अपव्यय आहे. कारण लहान मुलांना हाताला धरून शिकवावे लागते.
ऑनलाइन शिक्षणात पालकांना लहान मुलांसोबत राहावे लागते, त्यामुळे पालकांचा वेळ वाया जातो.
ऑनलाइन शिक्षण हे व्हिडीओ-ऑडिओ आधारित आहे, सर्व माहिती व्हिडिओद्वारे उपलब्ध आहे. त्यामुळे मुले फार कमी पुस्तके वाचतात, त्यांना जी काही माहिती हवी असते, ती ऑनलाइन जातात.
पुस्तके न वाचल्याने मुलांची सर्जनशील क्षमता कमी होत आहे. आणि मुले आळशी होत आहेत.
तर मित्रानो कसा वाटला आजचा लेख आवडला असेल तर नक्कीच आपल्या मित्रांना शेअर करा.
0 टिप्पण्या