कृषिपूरक व्यवसाय : माहितीच्या अभावामुळे शेतकरी बांधव शेतीसोबतच इतर व्यवसायाकडे वळू शकत नाहीत. एक म्हणजे पैशाअभावी, दुसरे म्हणजे सरकारी योजनांची पुरेशी माहिती आणि कर्ज सुविधेअभावी शेतकरी बांधव या क्षेत्रात आपले नशीब आजमावू शकत नाहीत.
हे 5 शेती पुरक व्यवसाय सुरू करा आणि मिळवा महिना लाखो रुपये ( agriculture releted Bussiness information in Marathi )
1) पशुसंवर्धन आणि दुग्ध व्यवसाय
शेतीसोबतच शेतकरी बांधव पशुपालन करूनही भरपूर नफा कमवू शकतात. सध्या खेड्यापाड्यात दुग्ध व्यवसाय झपाट्याने विकसित होत आहे. अशा परिस्थितीत शेतकरी बांधवांना दुग्ध व्यवसायात हात आजमावायचा असेल तर सरकार त्यांना स्वस्त दरात कर्ज आणि अनुदान सुद्धा देते. याशिवाय अनेक सरकारी आणि गैर-सरकारी संस्था डेअरी उद्योगासाठी 10 लाख रुपयांपर्यंत कर्जाची सुविधा देतात.
दूध व्यवसाय हा चांगला आणि फायदेशीर व्यवसाय आहे. हा व्यवसाय आपण शेती करत करू शकतो. दूध व्यवसाय करण्यासाठी आपण संकरीत गाई, देशी गाई, गावठी दुधाळ गाई आणि दुधाळ म्हशी प्रामुख्याने पाळल्या जातात.
हा व्यवसाय आधुनिक पद्धतीने केल्यास यामध्ये नक्कीच फायदा मिळतो आणि चांगला आणि आर्थिक दृष्ट्या परवडणारा व्यवसाय आहे.
आज आपल्याला रोज 300 मिली दुधाची गरज आहे, आणि वाढत्या लोकसंख्यामुळे दुधाचे प्रमाण वाढवले पाहिजे. आज आपल्या देशामध्ये 45% गाईपासून आणि 55% म्हशी पासून दूध मिळते. गाईच्या एक लीटर दुधामध्ये 600 किलो कॅलरी आणि म्हशीच्या एक लीटर दुधापासून 1000 किलो कॅलरी मिळतात.
आज तुमच्या जवळ कमी शेती किवा शेती नसली तरी हा व्यवसाय चांगल्या प्रकारे करू शकता यासाठी तुम्हाला चारा, पाणी आणि शेडची व्यवस्था करावी लागते. हा व्यवसाय एकदा का चांगल्या प्रकारे सुरू झाला तर तुमचा आठवड्याचा खर्च तुम्ही बाघवु शकता.
हेही वाचा.. नाबार्ड ची 25% अनुदानासह दुग्ध व्यवसाय कर्ज योजना
2) शेळीपालन
दुग्धव्यवसायाशिवाय गावोगावी असणाऱ्या शेळीपालनाच्या व्यवसायातही भरपूर पैसा आहे. अगदी कमी पैशातही हा व्यवसाय सुरू करता येतो. गायी आणि म्हशींच्या तुलनेत त्याच्या देखभालीचा खर्च खूपच कमी आहे. शेळीपालन दोन कामांसाठी केले जाते. एक मांसासाठी आणि दुसरा दुधासाठी. अशा परिस्थितीत या व्यवसायातून दुप्पट नफा कमावण्याची संधी आहे.
मित्रानो 2019 मध्ये झालेल्या गणनेनुसार शेळ्यांच्या संख्येत सुमारे 10 टक्क्यांनी वाढ झाली आहे. सध्या शेळ्यांची संख्या सुमारे 15 कोटींवर पोहोचली आहे.
भारतात सर्वाधिक शेळीपालन राजस्थान, जम्मू आणि काश्मीर, लडाख, सिक्कीम, हिमाचल प्रदेश, उत्तर प्रदेश, बिहार, झारखंड, मध्य प्रदेश आणि छत्तीसगडमध्ये केले जाते.
- शेळीपालन हा कमी खर्चात अधिक फायदेशीर व्यवसाय आहे.
- शेळीपालन हा असाच एक व्यवसाय आहे जो लहान शेतकरी देखील सहज करू शकतात.
- आपल्या देशातील एकूण पशुधनामध्ये शेळीपालनाचा वाटा २७.८ टक्के आहे.
- शेळीच्या दुधात भरपूर पोषक तत्व असतात, जे शरीर निरोगी आणि तंदुरुस्त ठेवण्यासाठी खूप उपयुक्त असतात.
- शेळी हा बहुमुखी प्राणी असून, त्यापासून मांस, दूध, लोकर, खत आणि औषध मिळू शकते.
- शेळीपालन व्यवसायाला ‘गरीबांची गाय’ असेही म्हणतात.
3) पोल्ट्री किंवा कुक्कुटपालन
सध्या बाजारात अंडी आणि चिकनची मागणी वाढत आहे. हे पाहता पोल्ट्री व्यवसाय फायदेशीर ठरत आहे. शेतकऱ्यांनी या व्यवसायाकडे वळावे यासाठी सरकारने अनेक योजनाही सुरू केल्या आहेत. या योजनांद्वारे शेतकऱ्यांना या व्यवसायासाठी अनुदान आणि बँकांकडून स्वस्त दरात कर्ज घेण्याची सुविधा उपलब्ध करून दिली जाते.
पोल्ट्री किंवा कुकूटपालन हा व्यवसाय शेती पूरक असल्यामुळे शेतकऱ्यांना परवडण्यासारखा आहे. कमी खर्चात आणि कमी जागेत हा व्यवसाय होत असल्याने बरेच शेतकरी कुक्कुटपालनाकडे वळत आहेत ब्रॉयलर पेक्षा गावरान कोंबडी पालन किंवा कुक्कुटपालन या क्षेत्रात पशुपालक जास्त प्रमाणात वळत आहेत यात नियमित उत्पन्न देणारा गावरान कोंबडी उत्पादन हा व्यवसाय जोडधंदा म्हणून करत आहेत .स्वच्छ पाणी योग्य आहार आणि वेळापत्रकानुसार लसीकरण पुरवल्यास घरच्या घरी कोंबडीपालन हा जोडधंदा भरपूर नफा मिळू शकतो.
4) मत्स्यव्यवसाय किंवा मत्स्य पालन
बाजारात माशांचे मांस आणि तेलाला खूप मागणी आहे. मत्स्यपालन व्यवसायात भरपूर वाव आहे. तसेच, एकदा व्यवसाय यशस्वी झाला की, नफा देखील लक्षणीय आहे. आम्ही तुम्हाला सांगतो की मत्स्य उत्पादकांना मदत करण्यासाठी सरकारने प्रधानमंत्री मत्स्य संपदा योजना देखील सुरू केली होती. या योजनेअंतर्गत किसान क्रेडिट कार्डवर बँकेकडून तीन लाखांपर्यंतचे कर्ज मिळवू शकता.
हेही वाचा.. बिनभांडवली सूरु होणारे व्यवसाय
5) मधमाशी पालन
मधमाशी पालनातून शेतकरी बांधवही चांगले उत्पन्न मिळवू शकतात. यासाठी राज्य सरकार त्यांच्या स्तरावर या व्यवसायासाठी प्रोत्साहनपर अनुदान देतात. अनेक संस्था उद्यान विभागाच्या वतीने मधमाशी पालनाचे प्रशिक्षणही दिले जाते. याशिवाय केंद्र सरकार मधुमक्षिका पालनासाठी 80 ते 85 टक्के अनुदान देते.
मित्रांनो, तुम्ही शेती सोबतच मधमाशी पालन हा व्यवसाय सहजरित्या करू शकता या व्यवसायाच्या मदतीने आपण जोडधंदा खूपच चांगल्या प्रकारे करू शकता.
तसेच चांगल्या प्रकारे नफा देखील कमवू शकता. मित्रांनो तुम्हाला हवे असल्यास मधमाशी पालन हा व्यवसाय सुरू करण्यासाठी तुम्ही सरकारकडून आर्थिक मदत देखील मिळवू शकता.
तर मित्रानो कसा वाटला आजचा शेतीशी निगडित असणाऱ्या व्यवसायाशी संबंधित असलेला हा लेख. आवडला असेल तर नक्की आपल्या मित्रांना शेअर करा.
0 टिप्पण्या